ශාකුන්තලගේ සටහන් පොත

Monday, December 31, 2012

දකුණට හරවාන්, වමට හැරේන්...! Let's learn countersteering!!

Image courtesy: openclipart.org

කලින් බ්ලොග් සටහනේ අන්තිමට අනියමාර්ථයේ අසම්භාව්‍ය ක්‍රමයට කිව්වා වගේම ලෝක විනාශය සිද්ධ නොවුණු නිසා මට තව චිරාත් කාලයක් බයික් එකේ යන්න එන්න පුළුවන්. ඒ නිසා ඔළුවට ආපු තවත් බයික් හෑල්ලක් 2012 අවුරුද්ද ඉවර වෙන්න කලින් ලියල දානවා. මේ බ්ලොග් සටහන වෙන් වෙන්නෙ මෝටර්සයිකල් ධාවනයෙදි ගොඩක් අය නොදන්නා ඒත් වැදගත්ම යමක් ගැන සිංහලෙන් පොඩි සටහනක් තියන්න. මෙච්චර කාලයක් තොරතුරු තාක්ෂණය ගැන බ්ලොග් ලියලා ඊට පස්සෙ නිහඬව ඉඳලා ආපහු බ්ලොග් ලියන්න ආපු එකත් එක්ක ශාකුන්තලගෙ විපර්යාසයක්!? නැත. මට බයික් උණ තිබුණේ බ්ලොග් ලියන්න ආපු හිච්චි කාලේ ඉඳලා. එදා ආසාවෙන් හිටපු ලීටර එකයි දශම තුනේ තඩි බයික් එකට මම තාමත් ආසයි. :) ඇත්තටම පහුගිය අවුරුද්දේ මට tech experiments කරන්න ලොකු කාලයක් ලැබුණේ නෑ. එකක් දෙකක් කරන්න ඉඩ ලැබුණත් ඒවත් කෙරුණේ හරිම හදිසියෙන්. කැම්පස් යන කාලේ කරපු experiments මගේ. ඒත් මේවා එහෙම නෙමෙයි. "Non disclosure of corporate information" ගැනත් හිතන්න වෙන නිසා මට ඉගෙනගන්න ලැබුණු ගොඩක් අළුත් දේ බ්ලොග් එකේ ලියැවුණේ නැහැ. අයි. ටී. පසු දිනෙක!

මම පුංචි ඩිස්ක්ලේමර් එකකුත් දානවා මෙතනම. මේවා අත්හදාබලන්න; මමත් සාර්ථක ප්‍රතිපල ලබපු කෙනෙක්. හැබැයි නිවැරදි ක්‍රම, ආරක්ෂණ උපක්‍රම (safety gear) පාවිච්චි නොකර අඬු කඩාගන්න ඒවට මම වගකියන්නෙ නැහැ.

මම රියපැදවීමේ බලපත්‍රය අරගෙන වැඩි කාලයක් නැහැ. අවුරුදු එකහමාරයි. නමුත් රථවාහන ධාවනය ගැන ටිකක් අන්තර්ජාලය ඔස්සේ විපරම් කරලා අනිත් රටවල තත්වයයි අපේ රටේ තත්වයයි පොඩ්ඩක් සංසන්දනය කරල බලද්දි මේ අවුරුදු එකහමාර ඇතුළත කිලෝමීටර සිය ගණන් දුර මෝටර්රථ/මෝටර්සයිකල් ධාවනය කරලත් ඉගෙනගන්න බැරි වුණු සමහර දේවල් පවා මට ඉගෙනගන්න ලැබුණා. ඇත්තෙන්ම කියනවනම් අපේ රටේ රථවාහන පුහුණුවේ ඉඳලා බලපත්‍රය ලබාදෙන තැනට වෙනකම් සම්පූර්ණ ක්‍රියාපටිපාටිය අමුම අමු ප්‍රෝඩාවක්! ඒ ගැන වෙන ම බ්ලොග් සටහනක ලියන්න තරම් කරුණු තියෙනවා.

අපි සාමාන්‍යයෙන් පාපැදියක් (pedal bicycle) පාවිච්චි කරන්න පුරුදු වෙන්නෙ තනියම. අවදානම අඩුයි; මරණීය අවදානමක් නැති තරම්. ඊට පස්සේ ඒ අපේ කස්ටිය හිතනවා ඒ පුහුණුවම ඇති කියලා මෝටර්සයිකලයත් පුරුදු වෙන්න. වම් අතින් මෙච්චර කල් කරපු වැඩේ දැන් කරන්නෙ දකුණු කකුලෙන්. එච්චරයි ලොකු වෙනසකට තියෙන්නේ. එහෙමද? නෑ. මෝටර්සයිකලයක් තෝරාගැනීමේ ඉඳලම ගොඩක් දේවල් තියෙනව අපට ඉගෙනගන්න. මේ වගේ සටහනක් ලිව්වට මටත් මෝටර්සයිකල් ධාවනය ගැන තව දේවල් ගොඩක් ඉගෙනගන්න තියෙන බවත් සිහියේ තියාගෙන තමයි ලියන්නෙ.

මම ලබපු ප්‍රාථමික මට්ටමේ පුහුණුවෙන් හැම දේම ඉගෙන ගන්න බැරි වුණු නිසා මෑතකදි මම අන්තර්ජාලය ඔස්සේ පොඩ්ඩක් සොයා බැලුවා දියුණු රටවල මෝටර්සයිකල් පුහුණුව කෙරෙන්නෙ කොහොමද කියලා. අන්තර්ජාලයත් එක්ක එකවර අපට ලබාගන්න පුළුවන් තොරතුරු ප්‍රමාණයේ විශාලත්වයත්, simulation තාක්ෂණයත් නිසා අන්තර්ජාලය හරහා ප්‍රායෝගික දේවල් පවා අපට තනිව ඉගෙනගන්න අවස්ථාව ලැබිලා තියෙනවා. Countersteering ගැන දැනගන්න ලැබුණෙ ඒ අනුව. දියුණු රටවල, countersteering කියන්නෙ විධිමත්ව ලබා දෙන මෝටර්සයිකල් පුහුණුවෙ අනිවාර්ය අංගයක්.

Countersteering ගැන අපේ රටේ මෝටර්සයිකල් පාවිච්චි කරන අය ඇත්තටම දන්නවද, නැත්තම් මම විතරද දැනගෙන හිටියෙ නැත්තෙ කියල බලන්න පොඩි සෙවිල්ලකුත් මම කරල බැලුවා. මගේ යාළු මිත්‍රයින්ගෙ නම් අදහස වුණේ මට පිස්සු කියල. :P තව සමහරුන්ගෙ ඇස් උඩ ගියා. කිසි කෙනෙක් විශ්වාස කළේ ම නැහැ. ඇත්තම කිව්වොත්, ටිකක් හරි ඒක ඇත්ත කියල පිළිගත්තේ භෞතික විද්‍යාව පිළිබඳ සුළු හෝ දැනුමක් තියෙන කෙනෙක් විතරයි. ඔන්න අපේ ලංකාවෙ තත්වෙ! ඒ නිසා මම ඒක ගැන මම ඉගෙනගත් විධියත්, මගේ අත්දැකීම් ටිකත් එකතු කරල ලියනව බ්ලොග් එකේ. :-)

මම සෑහෙන කලක් මෝටර්සයිකලය පාවිච්චි කරල තියෙන්නෙ අධික වේගයෙදි මෝටර්සයිකලය හසුරුවන නිවැරදි ක්‍රමය නොදැන! Countersteering කියන්නෙ අන්න ඒක. ලොකු වංගුවක තරමක වේගයෙන් මෝටර්සයිකලය ධාවනය ගැන පොඩ්ඩක් හිතන්න. අවදානම් නේද? Countersteering ක්‍රමවේදය පුහුණු කර නැත්තම් එය මරණීය අවදානමක් ඇති කරවන ගමනක්!

Image courtesy: homosapienssaveyourearth.blogspot.com

සරලම භාෂාවෙන් කිව්වොත්, Countersteering කියන්නේ වම් පැත්තට හරවන්න (යන්න) ඕනෙ නම් දකුණට හරවන්න; දකුණු පැත්තට හරවන්න (යන්න) ඕනෙ නම් වම් පැත්තට හරවන්න කියන එක. බයික් එකේ වේගය වැඩි වෙන තරමට, එය හැරවීම සඳහා මේ ක්‍රමවේදයේ අවශ්‍යතාවත් වැඩි වෙනවා. විකාරයි වගෙ නේද? නැත්තම් ඔළුවට එක පාරම එන්නෙ drift කරනවා වගේ අදහසක්ද? විකාර වගේ නම් මෙන්න මේ වීඩියෝ එක බලන්න.

http://www.youtube.com/watch?v=C848R9xWrjc

ඒත් විකාරයි වගේ නම් සරල උදාහරණයක් ගනිමු. Aikido වැනි සටන් කලාවන් (martial arts) වල තියෙනවා එක මූලධර්මයක්... “ප්‍රතිවාදියා ප්‍රහාරය එල්ල කරන්න යොදන බලය ම නිවැරදි ලෙස හසුරුවා ප්‍රතිවාදියා ව මෙල්ල කිරීම”. Countersteering කියන්නෙත් ඒ වගේ එකක්. අධික වේගයෙන් ධාවනය වන මෝටර්සයිකලයේ තියෙන චාලක ශක්තියෙන් කොටසක් පාවිච්චි කරලා අපි ඒක හරවමු. ඇඟේ මුළු බර යොදලා වංගුව පැත්තට ආනත කරන්න ඕනෙ නැහැ. අපි බයික් එකටම අවශ්‍ය ප්‍රමාණයට ආනතිය ලබාගෙන වංගුව ඔස්සේ ගමන් කරන්න ඉඩ දෙමු!

බහුතරයක් අතර තියෙන මිථ්‍යා මතයක් තමයි, වේගයෙන් යන බයික් එකක් ශරීරයේ මුළු බර යොදලා ආනත කළාම ඒ පැත්තට හැරෙනවා කියන එක. පොඩ්ඩිත්තක් විතර හරි, ඒ වුණාට ඒක ඉතාම අවදානම් ක්‍රමයක්. හේතුව, (ප්‍ර)වේගය වැඩි වෙන තරමට බයික් එකේ ගම්‍යතාවයත් (‘ගැම්ම‘ - ගමන් වේගය/ දිශාව වෙනස් කරන්න දක්වන ප්‍රතිරෝධය) වැඩි වීම. ඒ නිසා ඇඟේ බර යොදලා චූටි ස්කූටරයක් නම් හරවන්න පුළුවන් වෙයි. හැබැයි ටිකක් බර, ජෙට් එක වගේ යන්න පුළුවන් බයික් එකක් එක්ක නං ඒ සෙල්ලම අමාරුයි.

මේ ගැන මට තේරෙන උසස් පෙළ භෞතික විද්‍යා දැනුමෙන් පොඩි පැහැදිළි කිරීමක් ලිව්වා... නමුත් ඒක ටිකක් සංකීර්ණ සහ දිග වැඩි වුණා. ඒ නිසා මම මේ සටහනෙන් ඒ කොටස ඉවත් කළා.

නමුත් පියවර ටික සරලව පැහැදිළි කළොත්,

මම පැයට කිලෝමීටර 80ක විතර වේගයෙන් මගේ යකඩ අස්සයා පිටේ යනවා
ඔන්න ඉස්සරහ වංගුවක් වම් පැත්තට
මම වේගේ අඩු කරන්නෙ නෑ. හැබැයි වංගුව පටන්ගන්න තැනදිම වම් පැත්තේ handgrip එක ඉස්සරහට තල්ලු කරනවා. ඒ කියන්නෙ දකුණට හරවනවා. බොහොම පොඩ්ඩයි හරවන්නේ... බොහෝම යන්තමින්, හැබැයි පට්ට්ට වංගුවක් (පරිධිය අඩු) නං නම් පොඩ්ඩක් වැඩිපුරත් එක්ක හරවනවා.
දැන් ඉස්සරහ රෝදේ පොඩ්ඩක් දකුණට හැරෙනවා. නමුත් චලිතය වෙනස් කරන්න බයික් එකේ ස්වභාවිකවම තියෙන ප්‍රතිරෝධය නිසා ඇති වෙන යාන්ත්‍රික ක්‍රියාවලියක් මගින් බයික් එක වංගුව පැත්තට ආනත වෙනවා. මේක අමුතුවෙන් හදපු යාන්ත්‍රණයක් නෙමෙයි. ඒක තමයි ඕනෙම බයිසිකලයක ස්වභාවය.
ඒ ආනතියත් එක්ක ඉදිරි රෝදය නැවත අවශ්යප ප්‍රමාණයට වංගුව දෙසට හැරෙනවා. ආනතියේ ප්‍රතිපලයක් විධියට බයික් එක දැන් යන්නෙ වක්‍රාකාර මාර්ගයේ... ඒ කියන්නෙ වංගුවේ.
මේ ක්‍රියාවලියෙදි බයික් එකේ චාලක ශක්තියෙන් කොටසක් වැයවෙලා ඒ අනුව එහි වේගය අඩු වෙනවා. මේ අඩු වෙන වේගය නැවත ලබා දිය යුතුයි. නැති නම් කේන්ද්‍රාභිසාරී බලයත්, කේන්ද්‍රාපසාරී බලයත් තුලනය නොවී බයික් එකේ ස්ථායීතාව අඩාල විය හැකියි. ප්‍රතිපලය අනතුරක්. ඒ නිසා, බයික් එක අවශ්‍ය දිශාවට හැරෙන්න පටන් ගත්තාම පොඩ්ඩක් ඇක්සලරේටරය කරකවලා වේගය එක මට්ටමක තබා ගත යුතුයි
හැරවීමේ ක්‍රියාවලියෙ අවසාන පියවර ලෙස, ඒ කියන්නෙ බයික් එක වමට හැරෙනකොටම මමත් බයික් එකේ ආනතියට ගැලපෙන්න පොඩ්ඩක් ඇල වෙලා වාඩි වෙනවා. හැබැයි ඒක අවසාන පියවර.. පළමු පියවර නෙමෙයි. වංගුව ලොකු එකක් නම් වම් දණහිස තියෙන තැනින් පොඩ්ඩක් එළියට ගන්නවා. ගොඩක් නෙමෙයි. Crashbar එකේ මට්ටමෙන් කකුල එළියට ගන්නෙම නැහැ.

පාර හොඳ නැත්නම් සහ පාවිච්චි කරන බයික් එක sports class නෙමෙයි නම් දණහිස ඕනවට වඩා එළියට ගන්න එපා. කකුල ගලවගන්න තමයි වෙන්නෙ. :-) Hayabusa, CBR, Ninja වගේ sports class බයික් වල යන අය knee dragging කරන හැටි වීඩියෝ වල දැකල තිබුණට, ඒවා ලංකාවෙ එදිනෙදා පාවිච්චි වෙන, සාමාන්‍ය ගමනට බිමනට යොදාගන්න බයික් වල එහෙම සෙල්ලම් පෙන්නන එක ඉතාම අවදානම් බවත් සිහියේ තියාගන්න.

ලිව්ව හෑල්ල දිග වුණාට මේ මුළු ක්‍රියාවලිය සිද්ධ වෙන්න ගත වෙන්නෙ තත්පරයකටත් අඩු කාලයක්. මට countersteering ගැන දැනගන්න ලැබුණේ අහම්බෙන්. HowStuffWorks වෙබ් අඩවියේ අහුවෙන අහුවෙන ඒවා කියව කියව ඉන්දැද්දි තමයි මට අහම්බෙන් countersteering ගැන කියවන්න ලැබුණේ. කිසිම කෙනෙක් මට පෞද්ගලිකව ඉගැන්වුවේ නැහැ. කස්ටියට මතක ඇතිනේ ලෝක විනාශය ගැන බෙලි ගෙඩියේ කතාව. අර හාවා ඉන්න තැනට බෙලි ගෙඩියක් වැටිලා, ඒකා බය වෙලා, ඊළඟට තවත් සතෙකුට කියලා... ඔහොම ඔහොම යන අර ඉස්කෝලේ දෙක වසරෙදි ඉගෙනගත්ත කතාව. මේ බ්ලොග් සටහනේ විධිය ඒ හාවගෙ සිස්ටම් එක නෙමෙයි.

මම countersteering ගැන මුලින්ම දැනගත්තාම ඒ ඔස්සේ ලියැවුණු විවිධ පැහැදිලි කිරීම් රාශියක් අන්තර්ජාලය ඔස්සේ කියෙව්වා. අපි කිසිම දෙයක් අන්ධව ඇදහිය යුතු නැහැ. ඒ නිසා countersteering වල භෞතික විද්‍යාත්මක පැහැදිළි කිරීම තේරුම් ගන්න මම උත්සාහ කළා. ඊළඟට විවිධ කැමරා කෝණ අනුව ලබාගත් වීඩියෝ දර්ශනත්, simulation වීඩියෝත් රාශියක් Youtube අඩවිය හරහා නරඹා ප්‍රායෝගික පුහුණුව ගැන තරමක අවබෝධයක් ලබා ගත්තා.

අවසාන පියවර වුණේ පැයට කිලෝමීටර හතළිහක පමණ අඩු වේගයකින් පටන් ගෙන හෙමින් පුරුදු වෙන එක. වේගය අඩු නිසා අවදානම අඩුයි. බයික් එකේ වාඩි වෙන විවිධ ඉරියව් ඔස්සේ අත්හදා බැලීම් කරන්නත් පුළුවන් වුණා. එහෙම පටන් ගෙන ටික ටික වේගය වැඩි කරලා අන්තිමේ හොඳට ‘සීසන්’ වුණා. අන්තිමේ පැයට කිලෝමීටර සියය ඉක්මවන වේග වලදී පවා සාමාන්ය තරමේ වංගුවක් කජු පුහුලමක්ද කියල හිතෙන තත්වෙටම පත් වුණා. :-)

කියවන කස්ටිය, බයික් පාවිච්චි කරනවා නම්, වේගෙන් යන එක පුරුද්දක් නම් මේක අත්හදා බලන්න, හැබැයි අත්හදා බැලීම් ඉතාම හෙමින්!

Countersteering ප්‍රායෝගිකව කරන හැටි දන්නවා නම් වාසි තියෙනවා. හිතන්න වංගුව මැදදී අපේ මූණටම එනවා ඩෝප් වෙච්ච ට්‍රක් එකක් ධාවන තීරුවෙනුත් පිට පැනලා. මොකද කරන්නේ..? කලබල නොවී handlebar එක පොඩ්ඩක් එහා මෙහා කරලා ලේසියෙන්ම තමන්ගේ ධාවන ඇතුළත බයික් එකේ පිහිටුම වෙනස් කරගන්න පුළුවන් වංගුව ගන්න අතරෙම. වචන වලින් කියපු එක පැහැදිළි මදි වෙන්නත් ඇති. හැබැයි ප්‍රායෝගිකව මට එය එක්වරක් උපකාර වෙලා තියෙනවා ඩෝප් වෙච්ච ට්‍රක් එකකින් වෙන්න තිබුණු අනතුරක් වළක්වාගන්න.

ධාවන වේගය ගොඩක් අඩු නොකර වංගුවක් ගන්න පුළුවන් වීමත් වාසියක්. හැබැයි countersteering වලටම වැඩේ බාර දීලා හිතන්නෙපා ඒක හැම වෙලාවෙම හරි කියලා. පුරුදු පාරවල් වල කොයි තරම් වේගෙන් ගියත්, පුරුදු නැති පාරක මගේ උපරිම වේගය පැයට කිලෝමීටර හැටයි - හැත්තෑවයි. අඩු වේග වලදී, countersteering ක්රගමයට වඩා හොඳයි යන පැත්තටම හරවලා බයික් එක හරවන එක. බයික් එකේ බර අනුව මේ ‘අඩු වේග සීමාව’ වෙනස් වෙනවා. මම අන්තර්ජාලය ඔස්සේ කියවූ සමහර වෙබ් අඩවි වලට අනුව, පැයට සැතපුම් පහට වඩා අඩු වේගයෙදි countersteering හරියට ක්‍රියාවට නැඟෙන්නෙ නැහැ (ineffective). නමුත් මම පාවිච්චි කරන බයික් එකේ ස්වභාවයත්, (curb weight: 146 kg) මගේ අත්දැකීමත් අනුව නම් ඒ අවම වේග සීමාව පැයට කිලෝමීටර විස්සයි.

Countersteering ගැන වැඩිදුර කියවන්න මෙන්න මේ වෙබ් අඩවි හොඳයි. පොඩ්ඩක් සංකීර්ණ වුණත්, විකිපීඩියාවෙ දැක්වෙන පැහැදිළි කිරීම සම්පූර්ණයි.

මේ සටහන කියෙව්වට පස්සේ තාමත් හිතෙනවද ‘මට ඕනෙ නෑ ඔය විකාරෙ. පුරුදු විදිහ හොඳයි’ කියලා..? එහෙනම් මෙන්න මේ වීඩියෝ එකත් බලන්න.

මේ වගේ මාතෘකාවක් ගැන ලිව්වේ අපේ බහුතරය countersteeting ගැන නොදන්න නිසා සහ ලංකාවේ නිවැරදි පුහුණුවීම් ක්‍රමවේදයක් නැති නිසා. ඇත්තම කියනවා නම් මටත් තව බොහෝ දේ ඉගෙනගන්න තියෙනවා. (ක්ලච් එකක් කිලෝමීටර අටදාහෙන් ගෙවාගන්නෙ නැතුව පාවිච්චි කරන හැටිත් ඉන් එකක්. ;-) ) ඒවත් ඉගෙන ගනිමින් උගත් දෙයින් බිඳක් තමයි මේ...

එහෙනම්... තව මිනිත්තු කිහිපයකින් එළඹෙන 2013 නව වසර පෙට්රල් මිළ හොදටම අඩු වෙන, නයිට් රේස් වලින් තොර සුභ නව වසරක් වේවා!

Sunday, November 18, 2012

අපේ සැරිසර | කුරුණෑගල - යාපහුව - අවුකන - දඹුල්ල - මාතලේ

ශාකුන්තලගෙ සටහන් පොතේ බ්ලොග් සටහනක් මේ ලියැවෙන්නෙ 2011 අවුරුද්දෙ මාර්තු තුන් වෙනිද testdisk ගැන ලිව්ව සටහනෙන් පසුවයි. එදා ඉඳලා අවුරුද්දකුත් මාස අටකටත් පස්සෙ තමා මේ සටහන ලියවෙන්නෙ. ඒ කාලය ඇතුළත බොහොමයක් දේවල් වෙනස් වෙලා වගේ... බ්ලොග් ලියවනෙ මාතෘකා වෙනස්, සිංහලෙන් බ්ලොග් ලියන්නත් අළුතෙන් ගොඩක් අය එකතු වෙලා, ඒ විතරක් නෙමෙයි Google Blogger සේවාවත් සෑහෙන දියුණු වෙලා. මාත් එක්ක ඒ දවස් වලම බ්ලොග් ලියන්න පටන් ගෙන ඒත් පසුකාලීනව මම වගේ ම බ්ලොග් ලිවීම නතර කළ කීප දෙනෙක් ආපහු බ්ලොග් ලියන්න පටන්ගෙන තියෙනවා දැක්කම මටත් අනිත් වැඩ පොඩ්ඩක් පැත්තක තියලා මොනවහරි මේකෙ කොටල යන්නම හිතුණා. සිංහලෙන් බ්ලොග් ලියන - කියවන අයට මාව මතකද දන්නෙත් නෑ. :)

අවුරුද්දකුත් මාස අටක කාලයෙ මරු මරු දේවල් ගොඩක් සිද්ධ වුණා. සිරි ලංකාවෙ සුන්දර වෙල් යායකට යාබදව තියෙන ප්‍රසිද්ධ තොරතුරු තාක්ෂණ සමාගමක රැකියාවක් ලැබුණා. ජපන් වාසගම තියෙන ඉන්දියන් යකඩ අස්සයෙක් ගත්තා. අසනීප වෙලා ශල්‍යකර්මයකුත් කරන්න වුණා. කාලය ගත වෙලා පොඩි අස්වැසිල්ලක් ලැබුණාම ලංකාව වටේ පොඩි සවාරියක් යන්නත් අවස්ථාවක් ලැබුණා. අන්න ඒ සවාරිය ගැනයි මේ සටහන.

එක වතාවක් නෑදෑ පිරිවරත් එක්ක ගිය සවාරිය ගැන බ්ලොග් සටහන සමහර අයට මතක ඇති. යකඩ අස්සයාගෙ පිටේ නැගලා ඒ වගේම රට වටේ රවුමක් යන්න සෑහෙන කලක් තිස්සේ ලොකු ආසාවකින් හිටියේ. බයික් එකේ යන ගමන රෝද හතරේ වාහනයකින් යන ගමනට වඩා ආතල් ගමනක්. අනතුරුදායක බව නම් ටිකක් වැඩි තමයි. ඒත් මේ වයසෙදි නොගන්න ආතල් ආයෙ කවද ගන්නද? අපේ ලොකු මලයා (සුලා) නිතර මේ වගේ ගමන් බිමන් යන නිසා එයත් එක්කම මේ ගමන සෙට් කරගන්න මට ඕනෙ වුණා. අන්තිමේ ඔක්තෝබර් 20, 21 සති අන්තයෙ ගමන යන්න දින නියම කරගත්තා.

මේ තමයි අපේ ගමන් මාර්ගය - ආසන්න වශයෙන් 730 km

Image courtesy: maps.google.com

අපි ඔක්කොම හතරදෙනයි. මම, මල්ලිලා දෙන්නා, සහ ලොකු මල්ලිගේ යාළුවෙක්. බයික් දෙකයි. මගේ Hero Honda Hunk එකයි ලොකු මලයගේ Hero Honda Glamour FI එකයි. ගමන දවස් දෙකයි. මුලින් තීරණය වුණේ ගමන දඹුල්ලට යන්නයි. ලොකු මලයා ඉන්නේ අම්පාරේ. අනිත් මලයා රත්නපුරේ. මම ගමන පටන් ගත්තෙ අම්බලන්ගොඩින්. සුලා ගමන පටන් ගත්තේ අම්පාරෙන්. අපි හතරදෙනා සෙට් වුණේ රත්නපුරේ කහවත්ත නගරයට. කහවත්තේ ඉඳලා පටන් ගත්ත අපි කෙළින්ම පිටත් වුණේ දඹුල්ලට යන්න හිතාගෙනයි. නමුත් අනපේක්ෂිත විධියට අපි ප්‍රමාද වෙලා ගමන පටන් ගත් නිසා රෑ වෙන්න කලින් අපට ගමනාන්තයට ළඟා වෙන්න බැරි වුණා. මට මතක විධියට Google Maps වලින් පාර හොයලා බැලුවම කිලෝමීටර දෙසිය ගණනක ගමනක්. රෑ වෙන්න කලින් ගමනාන්තයට යන්න හැකියාවක් නොතිබුණු නිසා අපට ගමන අතරමඟ පොල්ගහවෙල නවාතැන් ගන්න සිද්ධ වුණා.

මේ අපේ කණ්ඩායම (කොණ්ඩයා මම නෙමෙයි)

Image courtesy: sulakkhana.blogspot.com

ඊළඟ දවසෙ උදේ අපේ ගමනෙ සැලසුම ටිකක් වෙනස් කළා. උදේ පාන්දරම අපි පොල්ගහවෙලින් පිටත් වුණේ කුරුණෑගලට. කුරුණෑගල සුප්‍රසිද්ධ ‘ඇතුගල’ මත පිහිටලා තියෙන මේ විහාරයට යන්න තිබුණේ zig zag ආකාරයේ පාරක්. ඒ ගොඩක් ඉහළට නඟින්න තියෙන නිසා. මේ පාර දිගේ ඉහළටම බයික් වලින් යන්න පුළුවන්. හැබැයි නෝ පාකිං. බයික් නං ඉතිං පාර අයිනට වෙන්න නතර කරල තියන්න පුළුවන්.

ආගමික සිද්ධස්ථානයක් හැරෙන්නට මෙතැන හොඳ නැරඹුම් ස්ථානයක්. මේ ගල මුදුනේ සිට කුරුණෑගල නගරයේ විශාල පරාසයක් පැහැදිළිව නරඹන්න පුළුවන්.

අපේ ඊළඟ ගමනාන්තය වුණේ යාපහුව. කුරුණෑගල ඉඳලා යාපහුවට යන්න තියෙන පාර නම් මරේ මරු. අධිවේගී මාර්ගයක් වගේ ගොඩක් ඈතට තියෙන කෙළින් පාර. දකිනකොට නම් ආසාවේ බෑ :D . නමුත් අපි කණ්ඩායමක් විධියට ආපු නිසා ගමන් වේගය පැයට කිලෝමීටර හැටකට සීමා කරන්න සිද්ධ වුණා. :(

විජය - කුවේණිගෙන් පටන් ගෙන ලියැවුණු ඉතිහාසයටත් ඔබ්බෙන් තවත් ඉතිහාසයක් තිබුණු බවට සාක්ෂි දරණ පුරාවිද්‍යාත්මකව වටිනා නටඹුන් තියෙන තැනක් යාපහුව. ඒ ගැන සුලා ලිව්ව සටහනේ විස්තර කරල තියෙනවා. නටඹුන් නරඹා අපි ඊළඟට කළේ බලකොටුව මැද තියෙන ගල මුදුනටම නැගපු එක. ඉහළට යන්න පාරක් නම් නැහැ. පරිස්සමෙන් අඩි තිය තියා, රිලවුන්ගෙනුත් පරිස්සම් වෙවී පඳුරු අස්සෙන් උඩට යන්න ඕනා. මට මතක හැටියට අන්තිමට මෙහෙම කඳු නැගිල්ලක් නැග්ගේ කැම්පස් එකේ එක වසරෙ ඉන්න කාලේ හන්තානේ කඳු නගින්න ගිය වෙලාවේ. කොහොම නමුත් ගල උඩට නැග්ග හැටියේ වටපිට පිංතූර ටිකක් ගන්නත්, පොඩි හාන්සියක් දාලා ඇඩ් එකක් වගේ පොටෝ කෑල්ලක් ගන්නත් අමතක කළේ නෑ. :)

යාපහුවෙන් බහිනකොට අපට හොදටම මහන්සියි. අපේ ඊළඟ නැවතුම වුණේ අවුකන පිළිමය. සුද්දා වැද්දා කාලේ ධාතුසේන රජතුමා විසින් නිම කරවන ලද අවුකන පිළිමයත්, ඊට නුදුරින් පිහිටා තියෙන කලාවැවත් අපේ පැරැන්නන්ගේ තාක්ෂණයේ අපූර්වත්වය මනා ලෙස පෙන්වා දෙන නිමැවුම් දෙකක්. අතිශයෝක්තියක් නෙමෙයි,... අවුකන පිළිමය දිහා සෑහෙන වෙලාවක් බලාගෙන ඉන්න ආසා හිතෙන තරමටම ඒක ඉතාම සියුම් නිර්මාණයක්.

අවුකන පිළිමය නරඹා එතැනින් පිටත් වුණු අපි, කලාවැවේ බැම්ම දිගේ සෑහෙන දුරක් ඇවිත් ඊළඟට හැරුණේ දඹුල්ල පැත්තට. මීට කලින් එක වතාවක් රන්ගිරි දඹුළු විහාරය නරඹන්න ඇවිත් තිබුණු නිසා රන්ගිරි දඹුළු විහාරයට මේ වතාවෙ ආපු ගමනෙ මට වැඩි විශේෂත්වයක් තිබුණෙ නෑ. රන්ගිරි දඹුළු විහාරයෙන් අපි ඊළඟට පිටත් වුණේ මාතලේ නාලන්දා ගෙඩිගේ නරඹන්න. වැඩි ප්‍රසිද්ධියක් ලද ස්ථානයක් නොවුණත්, ලංකාවේ පැරණි ආගමික සිද්ධස්ථාන වල තවත් එක් ආකාරයක් විධියට ගෙඩිගේ විහාර හඳුන්වන්න පුළුවන් ලු. අපේ සුලාගේ විනෝදාංශය මේවා ගැන විස්තර හොයන එක. සුලාගෙ බ්ලොග් සටහනේ මේ ගැන වැඩි විස්තර තියෙනවා.

නාලන්දා ගෙඩිගේ නරඹා අපි ඊළඟට ගියේ මාතලේ අළුවිහාරය නරඹන්න. අපේ අවාසනාවට වැස්ස පටන් ගත්තේ මෙතැනින්. වැස්සේ වුණත් අපි අපේ ගමන නතර කළේ නැහැ. කිලෝමීටර කිහිපයක් වැස්ස නොතකා ගමන් කළ අපි ඊළඟට නතර වුණේ අළුවිහාරේ. අයහපත් කාලගුණය නිසා අපට විහාර භූමියට ඇතුළු වෙන්න සිද්ධ වුණේ කළුපාට වැහිකබා ඇඳගෙනමයි.

මාතලේ අළුවිහාරේ තමයි අපේ අවසාන නැරඹුම් ස්ථානය. අළුවිහාරේ සිට මාතලේ නගරයටත්, ඉන් මහනුවරටත් ආපු අපි ඉන් එහාට ආවේ වෙන වෙනම. මහනුවර නගරයට අපි ළඟා වෙනකොට වෙලාව සවස 5 පමණ වී තිබුණු නිසා මෙතැන් සිට කාලගුණය තරමක අභියෝගයක් වුණා. සුලාත්, එයාගෙ මිත්‍රයත් මහියංගනය හරහා අම්පාරට. මමත් බාල මලයත් ආවේ කොළඹ පැත්තට. ඇත්තම කියනවනම් මලයා රත්නපුරට, මම අම්බලන්ගොඩට.

රත්නපුර පැත්තටත් යන්න ඕනෙ නිසා නුවර - කොළඹ පාරේ ටිකක් දුර ඇවිත් ගලිගමුවෙන් රුවන්වැල්ල පැත්තට හැරෙව්වේ අවිස්සාවේල්ලට යන්න තියෙන කෙටිම පාර ඒක කියල හිතාගෙන. මේ ගමනේ මම අත්විඳපු දුෂ්කරම කොටස ගලිගමුවේ ඉඳල අවිස්සාවේල්ලට වැස්සේ බයික් එකේ ආපු ගමන. රෑ වෙලා නිසා පාරත් බොහොම දුෂ්කරයි. පාරේ මැද අලින්ට ස්විමිං පූල්. කිලෝමීටර විසිගණනක් ඇවිත් අන්තිමේ අවිස්සාවේල්ලට ආවට පස්සෙ මලයව රත්නපුර පැත්තට යන බස් එකක යැව්වා.

මම අවිස්සාවේල්ලේ ඉඳලා කොට්ටාව, කැස්බෑව, බණ්ඩාරගම, වස්කඩුව හරහා තනියම ගෙදර ආවා. ඒකත් අපූරු ගමනක්. පළවෙනි වතාවට මට බයික් එකේ නින්ද යන එක අත්දකින්න ලැබුණා. :) ඒක හරිම අවදානම්. මොකක් හරි හීනයක් බාගෙට පේනවා, එහෙමම නින්ද යනවා ලාවට, ඊළගට lane එක මැදට ඇවිත් අනිත් lane එකට පනිනවා, අන්තිමේ ඇහැරවෙන්නෙ ඉස්සරහින් එන වාහනේ සැර හෙඩ්ලයිට් එකට. ඔය චක්කරේ වැඩ කර කර මහ රෑ කිලෝමීටර එකසිය ගණනක දුරක් ආවෙ කොහොමද කියල මතක් වෙද්දි දැන් නම් ඇඟේ මයිල් ටික ඉත්තෑ කූරු වගේ වෙනවා.

මේ අතරමග පොඩි වීඩියෝ කෑල්ලක්. :)

ගෙදර ඇවිත් දවස් දෙකකට සෑහෙන්න නිදා ගත්තා. ඇඟේ අමාරුවටත් වඩා සීතලේ පැය හතක ගමන නිසා පොඩ්ඩක් අසනීපත් වුණා. කොහොම නමුත් මෝටර්සයිකල් වලින් යන විනෝද ගමන් නම් අපූරුයි. වැස්සෙන් පොඩ්ඩක් කරදර වුණාට බයික් එකේ ගමන හරිම සැහැල්ලු ගමනක්. ඕනෙ අස්සක මුල්ලක යන්න පුළුවන් නිසාත්, වාහන අස්සෙන් රිංගලා යන්න පුළුවන්කම නිසාත් අපට දවස් දෙකක් ඇතුළත ගොඩක් දේ බලාගන්න පුළුවන් වුණා. තවත් බයික් දෙකක් විතර අපට සෙට් වුණා නං පංකාදු පහයි. :)

මේ බ්ලොග් සටහන ලිව්වෙ කාලෙකට පස්සෙ ඇඟිලි තුඩු වල හිරි ඇරගන්න. මේ ගමනේ ඓතිහාසිකව වැදගත් ස්ථාන ගැන හොඳ විස්තරයක් සුලාගෙ බ්ලොග් අඩවියෙ තියෙනවා. 2012 අවුරුද්ද ඉවර වෙන්න කලින් තවත් මොන මොනවහරි බ්ලොග් එකේ ලියන්න මට පුළුවන් වෙයි කියල මම හිතනවා. (දෙසැම්බර් මාසෙ ලෝක විනාශය සිද්ධ නොවුණොත් :D )

අදට ආයුබෝවන්!

Thursday, March 3, 2011

මුදවාගැනීමේ මහා මෙහෙයුම සහ තවත් මෙහෙයුමක්

මම නිහඬව හිටපු කාලේ කරදර වුණා කියල මම කිව්වනෙ මගෙ ඕවර්හීට් වෙච්ච බ්ලොග් පෝස්ට් එකෙන්... මේ ඒ කරදර වලින් එකක් තමා. අවදානම් ඇක්ස්පැරිමන්ට් කරන්න ගිහිං මගේ ලැප්ටොප් එකේ හාඩ් ඩිස්ක් එකට තවත් වරක් කෙළැ වී ගියා. කොහොම කොහොම හරි මේකට විසඳුම මතක් වුණා ටිකක් වෙලා ගිහින්. ඒ තමා Testdisk කියන අපූරු මෘදුකාංගය.

---

මගේ හාඩ් ඩිස්ක් එකේ /home partition එක පත සයිස් එකක්. ගිගාබයිට් අසූවක් අනූවක් විතර ඇති. /home සඳහා අතිවිශාල ඉඩක් වෙන් කරන එක ඒ තරම් හොඳ දෙයක් නෙමෙයි කියල මම තේරුම් ගත්තෙත් මේ සිද්ධියෙන්. මේකෙ ප්‍රමාණය සම්බන්ධව පොඩි සීරුමාරුවක් කරන්න මට ඕනෙ වුණා. ඉතිං Ubuntu Live එකකින් බූට් කරලා වැඩේ වෙන්න තියලා මම පොඩි රවුමක් එහෙම ගියා. ලොකු partition එකක් නිසා වැඩේට ලොකු කාලයක් ගත වෙනවා. මම ගිහිං එනකොට ප්‍රධාන විදුලිය විසන්ධි වෙලා. බැටරිය බැහැලා. අවුරුදු තුනක් පරණ මගේ ලැප්ටොප් එකේ බැටරිය ආරෝපණ තත්වය අතිශයින් සතුටුදායක නොවැ. අනේ අපොයි! කියාගෙන බැලුවා මොකද වෙලා තියෙන්නෙ කියල. මගේ සබ්බසකලමනාවම තිබුණු /home partition එක අතුරුදහන්! O_o

ඉතිං දැන් මේකට දුක් වෙලා තැවිලා වැඩක් නෑ නෙව. කල්පනා කළා නැති වුණු ඒවා හොයාගන්න ක්‍රමයක් ගැන. අන්න එතකොට තමා Testdisk මතක් වුණේ. නැති වුණු විබෙදුම් (partitions) එහෙම්පිටින්ම ගොඩගන්නත්, මකාදැමුණු ගොනු නැවත පිහිටුවන්නත් Testdisk ගජ හපනා. කිව යුතු වැදගත් දෙයක් තියෙනවා. ඒ Testdisk මගින්, හානි වූ විබෙදුම් සහ ගොනු සොයා ගන්නේ ඒ හානි වූ දත්ත වල දැනට ඉතිරි වී ඇති "සලකුණු" අනුව බව. මේ ඉතිරි වූ සලකුණු අනුව අදාළ ගොනුවට අයත්ව තිබූ දත්ත කොටස් නැවත සොයාගෙන ඒ ඇසුරින් ගොනුව ප්‍රතිපිහිටුවනු ලබනවා. අපි දෘඩ තැටිය මත නැවත ලිවීමක් කළොත්, ඒ කියන්නෙ ගොනුවක් save කළොත්/ මෘදුකාංග පිහිටුවීම් හෝ ඉවත් කිරීම් කළොත්, නැවත නැවතත් ආකෘතිගත කළොත් මේ ඉතිරි වුණු "සලකුණු" වලටත් හානි වෙන්න පුළුවන්. එහෙම වුණොත් ඉතිං කාලා හමාරයි.

ඒ නිසා පළවෙනිම කාරණය, අපට ප්‍රතිපිහිටුවන්න අවශ්‍ය දත්ත තියෙන දෘඩ තැටියමත ලියන්න ඉඩ නොදී එය ප්‍රවේසම් කර ගන්න එක. ඒ දෘඩ තැටිය මත දැනට මෙහෙයුම් පද්ධතියක් ස්ථාපනය කරල තියෙනවනම් ඒ මෙහෙයුම් පද්ධතියෙන් පරිගණකය ක්‍රියාරම්භ කිරීමත් එතරම් හොඳ දෙයක් නෙමෙයි. මොකද මෙහෙයුම් පද්ධතියක් ක්‍රියාරම්භ වීමෙදි ඒ සමඟම ස්වයංක්‍රීයව ධාවනය වන සමහර මෘදුකාංග වලින් දෘඩ තැටිය මත නැවත ලිවීම් ඇති කරන්න පුළුවන් නිසා.

වඩාත්ම සුදුසු දේ තමයි වෙනත් දෘඩ තැටියකින් හෝ සජීව මෙහෙයුම් පද්ධතියකින් (Live OS) පරිගණකය ක්‍රියාරම්භ කරලා ගොනු ප්‍රතිපිහිටුවීම කරන එක. ඉතින්, 95% විතර සාර්ථක වුණු මගේ මේ ගලවාගැනීමේ ප්‍රයත්නයෙ ඉතිරි ටික සිද්ධ වුණේ මෙන්න මෙහෙමයි. මුලින්ම Ubuntu Live CD එකෙන් පරිගණකය ක්‍රියාරම්භ කරලා testdisk භාගත කරගත්තා.

Testdisk ධාවනය කරන්න කලින් කළ යුතු තවත් දෙයක් තියෙනවා. ඒ, පරීක්ෂාවට ලක් කරන දෘඩ තැටිය සම්පූර්ණයෙන් නිදහස් කර ගන්න එක. දැනට mount කරල තියෙන විබෙදුම් unmount කරන එකත්, swap විබෙදුම් තිබෙනවා නම් swapoff විධානය මගින් ඒවා නිදහස් කරගන්න එකත් වැඩේට පහසුවක් වෙනවා.

sudo umount /dev/sda*
sudo swapoff -a
tar xvfj testdisk-6.11.3.linux26.tar.bz2
cd testdisk-6.11.3/linux
sudo ./testdisk_static

මූලික භාවිතයෙදි ලඝු සටහන් එතරම් අවශ්‍ය නොවෙන නිසා මේ අදියර නොතකා Enter කරලා ඉදිරියට යන්න පුළුවන්

මගේ /home වලට අදාළ විබෙදුම සම්පූර්ණයෙන්ම නොපෙනී ගිහින් තිබුණු නිසා මම මුලින්ම කළේ නැති වුණු විබෙදුම සොයාගන්න එක. මෙන්න මෙහෙමයි අංජනම බැලුවේ... :)

අදාළ දෘඩ තැටිය තෝරාගන්නෙ මෙතනින්

මේ මෘදුකාංගය භාවිතයෙදි අපි පසුකරන හැම පියවරක් පාසාම අපි තෝරගන්න විධාන වලින් වෙන්නෙ මොනවද කියල කෙටි සටහනක් තිරයෙ පහතින්ම දක්වනවා. ඒ නිසා පාවිච්චිය හරි පහසුයි. තමන් කරන්නෙ මොකක්ද කියල දැනගෙන කළාම හොඳටම ඇති. දෘඩ තැටිය විශ්ලේෂණය (Analyze) කිරීමේ විධානය දීල ඉදිරියට ගියාම මෙන්න මේ වගේ තැනකට ආවා,

මෙතනින් එහාට මෙහාට සීරුමාරු කරල බැලුවාම (← / → යතුරු මගින්) කලින් තිබුණු විබෙදුම් ව්‍යූහය (partition structure) හොයාගන්නත් පුළුවන්. විබෙදුම් අන්තරස්දාන වෙලා නම්, පෙර තිබුණු විබෙදුම් ව්‍යූහය හොයාගන්න වෙනවා. ඒකට පෙර තිබුණු ආකාරය ගැනත් පොඩි මතකයක් ඕනේ. විබෙදුම් වලට ලේබල නොතිබුණොත් සමහරවිට කොයි එක මොකක්ද කියල හොයාගන්න බැරි වෙන්නත් පුළුවන්. ඒ වෙලාවට Size in sectors කියල තියෙන කොලමෙන් දළ අදහසක් ගන්න පුළුවන්.

ඉහත තිරපිටපතේ පෙන්නන දේවල් වලින් කීපයක් විස්තර කළොත්,
Structure: Ok. -- අපි සීරුමාරු කරල තෝරගත්ත විබෙදුම් ව්‍යූහය වලංගු එකක් බවයි මේකෙන් කියන්නේ.
Enter: to continue -- මෙතනින් ඉදිරියට යන්න කියලනේ කියන්නේ. ඔව්, ඉදිරියට ගියාම මේ විබෙදුම් ව්‍යූහය ස්ථිර කරන්න (Write to disk) පුළුවන් කැමති නම්. ඒත් ඒක ටිකක් හිතල මතල කරන්න ඕනෙ දෙයක්.
P: list files -- තෝරාගත් විබෙදුම් ව්‍යූහය ස්ථිර නොකර වුණත්, දැනට තෝරල තියෙන විබෙදුමේ තියෙන (තිබුණු) ගොනු මොනවද කියල මෙතනින් පරීක්ෂා කරල බලන්නත්, අවශ්‍ය නම් (කොහොමත් අපට අන්තිමේ අවශ්‍ය ඒකනෙ :P) ආචයන මාධ්‍යයකට (storage media) පිටපත් කරගන්නත් පුළුවන්.

ඔන්න ඔය පියවරෙන් ඔබ්බට යන්න මම එතන තිබුණු ලොකුම විබෙදුමේ ගොනු පරීක්ෂා කරල බැලුවා (P). යංතං හිතට සහනයක් ආවේ සබ්බසකලමනාවම තියෙනව දැකල. ඒව ලැයිස්තුගත වෙලා තිබුණෙ රතෙන්. ඒ කියන්නෙ මකාදැමූ ගොනු විධියට. බොහෝවිට ගොඩගන්න පුළුවන් වෙයි. නමුත් අතරින් පතර එකක් දෙකක් හානි වෙලා තියෙන්නත් පුළුවන්. සියල්ල හරි වගේ පෙනුන නිසා ආපස්සට ඇවිත් Write to disk කියන විධානයට කොටලා ඒ විබෙදුම ආපහු සකස් කළා.

සියල්ල හරිය කියල හිතාගෙන මම testdisk නවත්තලා ගොඩගත්ත විබෙදුම mount කරල බැලුවා. ඒත් ඒකෙ මොකුත් නෑ නෙ! O_o හිස්. එක අතකින් බැලුවම මට ඒක අපේක්ෂා කරන්න තිබුණා. ගොනු ටික ලැයිස්තුගත කළාම පෙන්නුවෙ මකාදැමූ ගොනු (deleted files) විධියටනෙ. ආපහු වතාවක් testdisk ධාවනය කරලා කලින් තැනටම ආවා. ඔව්, මකාදැමූ ගොනු විධියට තාමත් ඒවා පෙන්නනවා.

c to copy -- මෙතනින් තමා ගොනු ප්‍රතිපිහිටුවන්නේ

දැන් තමා ඊළඟ ගැටළුව මතු වුණේ. දෘඩ තැටියෙ සම්පූර්ණ ධාරිතාවයෙන් 65% පමණ ප්‍රමාණයක ගොනු ප්‍රතිපිහිටුවන්න අවශ්යව තිබුණා. වෙනින් විබෙදුමක් පාවිච්චි කරන්නත් ඉඩ මදි. මේ දෘඩ තැටියම පාවිච්චි කළොත් ම ඉහත කිව්ව "සලකුණු" මැකෙනවා. Overwrite වෙනවා. එහෙම වුණොත් නං හොයලා හමාරයි. ඒ නිසා මෙතනින් එහාට මට විකල්ප තුනයි.

එක්කෝ දෘඩ තැටිය කේබලයක් හරහා ඩෙස්ක්ටොප් පරිගණකයකට සම්බන්ධ කරගෙන ඩෙස්ක්ටොප් පරිගණකයෙන් testdisk ධාවනය කළ යුතුයි. (මේ සඳහා විශේෂිත කේබලයක් අවශ්‍යයි)
එහෙම නැත්තම් ප්‍රතිපිහිටුවන ගොනු, USB දෘඩ තැටියක් මතට පිහිටුවිය යුතුයි.
එහෙමත් නැත්නම් වෙනත් පරිගණකයක් එක්ක ජාලගත කරලා ගොනු හුවමාරු (file sharing) උපක්‍රමයක් හරහා ආගන්තුක පරිගණකයට පිහිටුවිය යුතුයි. (මේ සඳහා ethernet හෝ wi-fi භාවිත කරන්න පුළුවන්)

තිබුණු හදිසියෙ හැටියට පළවෙනි ක්‍රම දෙකම පාවිච්චි කරන්න බැරි තත්වයක තිබුණේ. ඒත් වාසනාවට මට උදව් කරන්න කෙනෙක් හිටියා. ඩිලාන්, බ්ලොග්කරණය පිළිබඳවත්, වෛද්‍ය වෘත්තිය ආශ්‍රිත තොරතුරු තාක්ෂණ ක්ෂේත්‍රයේ නිදහස් හා විවෘත මෘදුකාංග වල ප්‍රායෝගික භාවිතය පිළිබඳවත් විශේෂ උනන්දුවක් දක්වන කෙනෙක්. මේ ඔළුව ගිනිගත් වෙලාවේ ඩිලාන් අයියා දීපු ඒ උපකාරය මට කවදාවත් අමතක වෙන්නෙ නෑ. එයාගෙ ලැප්ටොප් එක මට ගෙදර ගෙනියන්නම දුන්නේ වැඩේ කරගෙන ඉවර වෙලාම ගෙනත් දෙන්න කියලා. :)

320 GB දෘඩ තැටියෙ ගිගාබයිට් සීයකට වඩා ඉඩ ඉතිරි වෙලා තිබුණා. ඉතින් ඒ ලැප්ටොප් එකත්, මගේ ලැප්ටොප් එකත් crossover කේබලයකින් සම්බන්ධ කරලා මහා මෙහෙයුමේ ඊළඟ අදියර පටන් ගත්තා. මොකක්ද දැන් එතකොට පාවිච්චි කරන ගොනු හුවමාරු උපක්‍රමය?

අන්න ඒකට තමා NFS කියන්නේ. NFS කියන්නෙ අර කාර් සෙල්ලම එහෙම නෙවෙයි... වරදවා වටහගන්න එපා ;) . Network File System. ගෙදර අන්තර්ජාල පහසුකම් තියෙන එක මේ මොහොතෙදි ලොකු පිටුවහලක් වුණා. ඒක නොතිබුණා නං වැඩේ තවත් අමාරු වෙනවා. මගේ සැලසුම වුණේ ආගන්තුක පරිගණකය මත NFS server එකක් පිහිටුවල, මගේ පරිගණකයෙ Live OS එක මත NFS client එකක් භාවිත කරමින් ගොනු හුවමාරු උපක්‍රමය හදාගන්න. ඒක සාර්ථක වුණා. NFS server එක පිහිටවූ පරිගණකයෙ තියෙන ආචයන ඉඩ, වෙනම ඩිරෙක්ටරියක් විධියට මගේ පරිගණකයෙ සිට භාවිත කරන්න හැකි වුණා.

මේ බ්ලොග් සටහන දිග වැඩි වෙන නිසා මම NFS සැකසුම් විස්තර කරන්න යන්නෙ නැහැ. ඒක ඉතාම සරලව මෙන්න මෙතන විස්තර කරල තියෙනවා. ආකෘතිය සරලව විස්තර කළොත් මෙන්න මේ රූපසටහනේ වගේ එකක්,

එක පින්තූරයක් වචන දාහක් විතර වටිනවලුනේ... ඒ හින්දම තමා මම පොඩි ආට්වර්ක් එකක් කළේ. :) ඩෙස්ක්ටොප් පරිගණක වල නම් මෙච්චර නහින්න දෙයක් නෑ. දෘඩ තැටිය ගලවගෙන ගිහින් වෙනින් එකකට හයි කරගෙන ලේසියෙන්ම වැඩේ ඉවර කරගන්න පුළුවන්.

අවසාන පියවර, ඒ කියන්නෙ අන්තිම තිරපිටපතේ දක්වල තියෙන c (to copy) විධානයත් දුන්නා. ඊට පස්සෙ, mount කරපු NFS ඩිරෙක්ටරියට ගොනු ටික පිටපත් වෙන්න දුන්නා. අවසාන වශයෙන් මගේ ලැප්ටොප් එකේ දෘඩ තැටිය නිසි පරිදි සකසලා, ප්‍රතිස්ථාපිත ගොනු ටික නැවත මගෙ ලැප්ටොප් එකට පිටපත් කළා. ඒකත් කළේ NFS මගින්මයි. සම්පූර්ණ වැඩේට පැය 9ක විතර කාලයක් ගත වුණා. හොඳයි නේද කාපු පරිප්පුව? :P

මේ ඇබැද්දිය වුණු වෙලාවේ screenshots ටික එකතු කරගන්නවත්, කළේ මොකක්ද කියලවත් මතක තියාගන්න සිහියක් තිබුණෙ නෑ. මම මේ සටහනේ දාල තියෙන තිරපිටපත් ටික බ්ලොග් සටහනට ගැළපෙන විධියට සංස්කරණය කරන ලද ඒවා. අනිත් පින්තූර ගත්තේ Creative Commons Search පාවිච්චි කරලා.

මේ මට වෙච්ච ඇබැද්දියත් එක්ක ළඟින් යන තවත් සිද්ධියක්... ළඟින් යන කිව්වට ඉතින් ඇත්තටම පෙර සිද්ධියෙ විලෝමය ලෙස සලකන්න පුළුවන් එකක්. අපේ ගමේ කොල්ලෙකුට මගෙන් පොඩි උදව්වක් ඕනෙ වෙලා. මම ඒ උදව්ව නොකළොත් කොල්ලට ගෙදරින් යන්න වෙනව නෙවෙයි ගෙදරින් එළවන සීන් එකක් ලු.

සිද්ධිය මෙහෙමයි. කොල්ලට තියෙනව තෑග්ගක් විධියට ලැබුණු ලැප්ටොප් එකක්. මේකෙන් දවස තිස්සෙම කරන්නෙ චිත්රපටි බාන එකලු. ටොරන්ට් හැර ලොවක් නැති ලු. බෑමත් ඉතින් මහා පරිමාණෙන්. ඔය බාන ඒවා අතරින් පතර "දෙකේ ඒවා", "තුනේ ඒවා" එහෙමත් තිබුණ ලු. සියල්ල හොඳින් සතුටුදායක විධියට සිද්ධ වෙමින් තියෙද්දි කොල්ලා ඒ ලෙවල් විභාගෙත් ගෙදර ඇත්තෝ සතුටු වෙන විදියටම කර ගත්තා. ඒ කෙසේද යත්, කොල්ලට ලැප්ටොප් එක ගෙනත් දීපු එයාගෙ මාමා ලැප්ටොප් එක දරුණුවට පරීක්ෂා කරන ගානට වැඩේ දුරදිග ගියා. ඒත් වාසනාවට මේ බව කොල්ලට ආරංචි වුණා. මාමාත් වැඩ දන්න මනුස්සයෙක්. ඩිලීට් කරපු දෙකේ තුනේ ක්ලිප් වල වගක් හරි අහුවුණොත් කොල්ල විනාසයි.

ඉතිං මගෙන් ඕනෙ වුණු උදව්ව තමා හාඩ් ඩිස්ක් එකේ තිබුණු මොනම දේකවත් සලකුණු ඉතුරු නොවෙන්න ඒක format කරවගන්න එක. නිකම් format කරල හරියන්නෙ නෑ. ඔය හරස් ඉරට ඉහළින් තියෙන testdisk කතා වස්තුවට අනුව කොල්ලා මාට්ටු වෙනවා. ඒ කතා වස්තුවෙ දෙවෙනි ඡේදයෙ තියෙනවනේ testdisk ඇතුළු data recovery මෘදුකාංග වලින් දත්ත නැවත ප්‍රතිපිහිටුවන හැටි. පොඩි එකාව බේරගන්න නම් ඔය කියන "සලකුණු" ටික මකල අයින් කරන්න ඕනේ. ඒකට දෘඩ තැටිය මත දෙතුන් සැරයක් නැවත ලිවීම් කළ යුතුයි.

ක්‍රමානුකූලව වැඩේට බැස්සොත්, දෘඩ තැටිය මත නැවත නැවතත් අහඹු දත්ත (random data) ලිවීමෙන් පෙර කී සලකුණු මකාදමන්න පුළුවන්. මේක කරන්න හරි අපූරු මෘදුකාංගයක් Ubuntu එක්කම එනවා. ඒ shred.

Ubuntu Live CD එකකින් පරිගණකය ක්‍රියාරම්භ කරලා මෙන්න මේ විධියටයි කරන්නේ,

sudo shred -vz /dev/sda

සිහියෙ තියාගන්න. වැඩේට NO UNDO! ඒ කියන්නෙ කළොත් කළාමයි... format කළාට එහා! සියල්ල වනසලා ඉවර කරන්න පැය කීපයක් ගත වෙන්න පුළුවන් දෘඩ තැටියෙ ප්‍රමාණය අනුව. v අකුරෙන් කියන්නේ verbose, ප්‍රගතිය තිරයෙ දක්වන්න ඕනෙ කියන එක. z වලින් කරන්නෙ අපි කරපු මගඩිය හංගන්න කරන තව මගඩියක්. zeros, ඒ කියන්නෙ ඉලෙක්ට්රොනික/තාර්කික 0 අගයයෙන් මුළු දෘඩ තැටියම අවසාන වශයෙන් පුරවනවා. එතකොට හරියට අළුත් දෘඩ තැටියක් වගේ. ඩෝසර් කරලා තාර දාලා කාපට් කළා වගේ තමා. මාට්ටු වෙන්නෙ නෑ. :D

අන්තිමේ testdisk දාලා දෙකේ තුනේ නිධන් හෙව්වා. ඒවා හම්බවුණේ නෑ. ඒ කියන්නෙ කොල්ලට තව චිරාත් කාලයක් ගෙදර ඉන්න පුළුවන් කියන එක. :)

ඉරෙන් යට තියෙන දෙවෙනි කතාව වැදගත් නැති එකක් වගෙ පේන්න පුළුවන්. ඒක එහෙම නෙවෙයි. හිතන්න තමන්ට අයිති පරිගණකයක් විකුණනව කියල. හාඩ් ඩිස්ක් එක නිකන්ම format කරල විකිණුවම හරිද? නෑ. අපේ පුද්ගලිකත්වයට, ප්‍රතිරූපයට හානි වෙන දෙයක් ඒකෙ තිබිල වෙනින් කෙනෙක් අතට ගියොත් කොහොමද? ඩිජිටල් යුගයෙ තොරතුරු පැතිරෙන්නෙ විදුලි වේගයෙන්. ඉතින් ඒකෙ භයානක කම ගැන අමුතුවෙන් විස්තර කරන්න ඕනෙ නැහැනේ... භාවිත කරපු හාඩ් ඩිස්ක් එකක්, USB pen drive එකක් තවත් කෙනෙකුට දෙනවනම් මේ ගැනත් හිතල බලන්න. පාවිච්චි කරන්න shred. :)

එහෙනම් ඉතිං... දිග බ්ලොග් පෝස්ට් එකක්! තව මාස ගානකින් පස්සේ ආපහු හමුවෙමු! :P さようなら සයොනාරා！

වැඩිදුර කියැවීම්: